Prawo rodzinne 9 min czytania

Władza rodzicielska po rozwodzie - co sie zmienia i jak chronić prawa rodzica?

Rozwód nie pozbawia żadnego z rodziców praw do dziecka - ale zmienia zasady ich realizacji. Wyjaśniamy, jak sąd orzeka o władzy rodzicielskiej, czym jest opieka naprzemienna i co mozna zrobić, gdy drugi rodzic utrudnia kontakty.

adw. Beata Wysocka-SkrzypekAdwokat, Kancelaria w Inowrocławiu
Władza rodzicielska po rozwodzie - prawa rodziców i dzieci

Kwestia władzy rodzicielskiej i kontaktów z dziećmi to jeden z najtrudniejszych emocjonalnie aspektów każdego rozwodu. Dobro dziecka powinno stać na pierwszym miejscu - jednak w praktyce konflikty między rodzicami często komplikują osiągnięcie optymalnego dla dziecka rozwiązania. Jako adwokat od spraw rodzinnych w Inowrocławiu prowadzę sprawy o władzę rodzicielską, kontakty z dziećmi i ich wykonywanie.

Czym jest władza rodzicielska?

Władza rodzicielska to ogół praw i obowiązków rodziców wobec dziecka. Obejmuje pieczę nad osobą dziecka (wychowanie, edukacja, decyzje zdrowotne), zarząd jego majątkiem oraz reprezentację w czynnościach prawnych. Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom - zarówno pozostającym w związku małżeńskim, jak i po jego rozwiązaniu.

Co orzeka sąd w wyroku rozwodowym?

W każdym wyroku rozwodowym, w którym małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, sąd jest zobowiązany orzec o:

  • władzy rodzicielskiej nad dziećmi
  • miejscu zamieszkania dziecka (przy którym rodzicu)
  • kontaktach rodzica niesprawującego bieżącej opieki z dzieckiem
  • alimentach na dzieci

Sąd może pozostawić władzę rodzicielską obojgu rodzicom, powierzyć ją jednemu z nich ograniczając prawa drugiego, lub w wyjątkowych przypadkach pozbawić władzy jednego bądź obojga rodziców.

Opieka naprzemienna - kiedy sąd ją orzeka?

Opieka naprzemienna polega na tym, że dziecko przebywa naprzemiennie u każdego z rodziców przez zbliżone okresy (np. tydzień u matki, tydzień u ojca, lub inne warianty). To rozwiązanie orzekane jest gdy:

  • oboje rodzice są zaangażowani w opiekę nad dzieckiem i mają z nim bliską relację
  • rodzice mieszkają w tej samej lub pobliskiej miejscowości (dziecko chodzi do jednej szkoły)
  • rodzice potrafią komunikować sie w sprawach dotyczących dziecka mimo konfliktu
  • dziecko - jeśli jest wystarczająco dojrzałe - wyraża wolę takiego rozwiązania

Przy opiece naprzemiennej alimenty są zazwyczaj niższe lub wzajemnie zniesione, bo oboje rodzice bezpośrednio pokrywają koszty utrzymania dziecka w swoich domach.

Ograniczenie i pozbawienie władzy rodzicielskiej

Sąd może ograniczyć władzę rodzicielską jednego z rodziców gdy przemawia za tym dobro dziecka. Ograniczenie polega zazwyczaj na:

  • pozostawieniu jednemu rodzicowi decyzji w sprawach bieżących, a wymaganiu zgody drugiego tylko w ważnych sprawach (np. operacja, wyjazd za granicę, zmiana szkoły)
  • nadzorze kuratora sądowego
  • umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczej (w skrajnych przypadkach)

Pozbawienie władzy rodzicielskiej - całkowite - jest środkiem ostatecznym stosowanym gdy rodzic trwale nie wykonuje obowiązków, nadużywa alkoholu lub substancji psychoaktywnych, stosuje przemoc lub zagraża bezpieczeństwu dziecka.

Prawo do kontaktów z dzieckiem

Prawo do kontaktów z dzieckiem i obowiązek ich realizacji to coś innego niż władza rodzicielska - ten rodzic, któremu ograniczono lub odebrano władzę rodzicielską, nadal co do zasady zachowuje prawo do kontaktów, chyba że są one sprzeczne z dobrem dziecka.

Kontakty obejmują przebywanie z dzieckiem (spotkania, wspólne wyjazdy), bezpośrednie porozumiewanie sie (telefon, wideorozmowy) oraz korespondencję. Sąd określa ich harmonogram - dni i godziny, ferie, wakacje, święta.

Utrudnianie kontaktów: Jeśli jeden z rodziców bezpodstawnie utrudnia lub uniemożliwia drugiemu kontakty z dzieckiem, sąd może zagrodzić temu grzywną, a w ostateczności - odebraniem dziecka. Warto dokumentować każde utrudnienie.

Czy mozna zmienić wyrok o władzy rodzicielskiej?

Tak - orzeczenia dotyczące władzy rodzicielskiej i kontaktów nie są ostateczne i nie mają powagi rzeczy osądzonej w pełnym tego słowa znaczeniu. Mozna złożyć wniosek o ich zmianę gdy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, np.:

  • przeprowadzka jednego z rodziców do innego miasta lub kraju
  • zawarcie nowego związku małżeńskiego i zmiana sytuacji rodzinnej
  • pogorszenie sie sytuacji zdrowotnej lub bytowej jednego z rodziców
  • ujawnienie zagrożeń dla bezpieczeństwa dziecka (przemoc, uzależnienie)
  • dojrzałość dziecka i zmiana jego woli co do miejsca zamieszkania

Spory o dzieci wymagają doświadczonego adwokata

Sprawy o władzę rodzicielską i kontakty z dziećmi dotyczą najcenniejszego - dlatego profesjonalna pomoc prawna jest tu szczególnie ważna. Jako adwokat Inowrocław reprezentuję rodziców w sprawach o władzę rodzicielską, kontakty, ich zmianę i egzekwowanie. Działam z pełnym zaangażowaniem i indywidualnym podejściem.