- 30 zł opłaty od wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej
- Do 36 miesięcy trwa co do zasady plan spłaty, po którym sąd umarza resztę długów
- 1 wierzyciel wystarczy, żeby ogłosić upadłość konsumencką
Upadłość konsumencka pozwala osobie, która nie prowadzi działalności gospodarczej, uwolnić się od długów, których nie jest w stanie spłacić. Nie jest to jednak darowanie długów bez żadnych kosztów: syndyk sprzedaje majątek, a przez kilka lat trzeba zwykle spłacać część zobowiązań. Wyjaśniam, jak wygląda to postępowanie krok po kroku i kiedy ma sens. Jeśli rozważasz wniosek, sprawdź też, jak wygląda pomoc adwokata przy upadłości konsumenckiej w Inowrocławiu.
Kto może ogłosić upadłość konsumencką?
Osoba niewypłacalna
Czyli taka, która utraciła zdolność do regulowania wymagalnych długów. Jeśli opóźnienie w płatnościach przekracza 3 miesiące, niewypłacalność się domniemywa.
Bez działalności gospodarczej
Także były przedsiębiorca po wykreśleniu z CEIDG. Jego upadłość prowadzi się wtedy według przepisów o upadłości konsumenckiej.
Rolnik
Rolnik prowadzący wyłącznie gospodarstwo rolne, bez innej działalności gospodarczej, również korzysta z upadłości konsumenckiej.
Nawet z jednym wierzycielem
Nie ma minimalnej kwoty zadłużenia ani wymaganej liczby wierzycieli. Wystarczy jeden, np. bank albo urząd skarbowy.
Wina dłużnika ma znaczenie, ale dopiero na końcu
Sąd nie bada przyczyn zadłużenia przy ogłaszaniu upadłości. Ocenia je jednak, ustalając plan spłaty. Jeśli niewypłacalność powstała umyślnie lub przez rażące niedbalstwo, plan trwa od 36 do 84 miesięcy. Gdy dłużnik doprowadził do niej celowo, np. trwonił majątek, albo umorzono mu długi w upadłości w ciągu ostatnich 10 lat, sąd odmówi umorzenia, chyba że przemawiają za nim względy słuszności lub humanitarne.
Jak przebiega upadłość konsumencka krok po kroku?
- Wniosek. Składasz go przez Krajowy Rejestr Zadłużonych albo na formularzu papierowym. Rozpoznaje go wydział gospodarczy sądu rejonowego, właściwy dla miejsca zwykłego pobytu dłużnika. Opłata wynosi 30 zł.
- Ogłoszenie upadłości. Sąd wyznacza syndyka, a postanowienie trafia do Krajowego Rejestru Zadłużonych. Wierzyciele mają 30 dni na zgłoszenie wierzytelności syndykowi.
- Koniec egzekucji. Postępowania komornicze wobec majątku z masy upadłości zostają z mocy prawa zawieszone, a po uprawomocnieniu się postanowienia umorzone. Nowych egzekucji nie można wszcząć.
- Likwidacja majątku. Syndyk sprzedaje majątek wchodzący do masy upadłości i dzieli uzyskane pieniądze między wierzycieli.
- Plan spłaty albo umorzenie. Sąd ustala, jaką część długów i przez jaki czas trzeba spłacać. Do okresu spłaty co do zasady wlicza się czas od upływu 6 miesięcy od ogłoszenia upadłości do ustalenia planu.
- Umorzenie reszty. Po wykonaniu planu sąd umarza pozostałe długi sprzed ogłoszenia upadłości.
Plan spłaty czy umorzenie bez planu?
Plan spłaty
Najczęstsze rozwiązanie. Sąd określa raty, biorąc pod uwagę Twoje zarobki, koszty utrzymania rodziny i potrzeby mieszkaniowe.
Do 36 miesięcyUmorzenie bez planu
Gdy sytuacja osobista w oczywisty sposób wskazuje, że trwale nie możesz niczego spłacać, np. z powodu wieku lub ciężkiej choroby.
Od razuWarunkowe umorzenie
Gdy brak możliwości spłaty jest przejściowy. Przez 5 lat składasz coroczne sprawozdania, a jeśli sytuacja się poprawi, sąd może ustalić plan spłaty.
Na 5 latJakie długi nie zostaną umorzone?
Umorzenie obejmuje co do zasady wszystkie długi powstałe przed ogłoszeniem upadłości: kredyty, pożyczki, karty kredytowe, zaległe rachunki, a także podatki i składki. Są jednak wyjątki.
| Rodzaj długu | Przykład |
|---|---|
| Alimenty | Bieżące i zaległe alimenty na dziecko |
| Renty odszkodowawcze | Renta za wywołanie choroby, kalectwa lub śmierci |
| Orzeczenia sądu karnego | Grzywna, nawiązka, obowiązek naprawienia szkody, zadośćuczynienie |
| Szkoda z przestępstwa lub wykroczenia | Szkoda stwierdzona prawomocnym wyrokiem |
| Długi zatajone | Dług, którego dłużnik umyślnie nie ujawnił, a wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu |
Poręczyciel i współkredytobiorca nadal płacą
Umorzenie dotyczy tylko Ciebie. Bank może dalej żądać spłaty od poręczyciela czy drugiego kredytobiorcy, np. rodzica lub byłego małżonka. Warto to przemyśleć przed złożeniem wniosku.
Co się stanie z mieszkaniem?
Mieszkanie lub dom jest Twoją własnością
Wchodzi do masy upadłości i syndyk je sprzedaje. Jeśli w nim mieszkasz, z ceny wydziela się dla Ciebie kwotę odpowiadającą czynszowi najmu w tej samej lub sąsiedniej miejscowości za 12-24 miesiące. Jej wysokość na Twój wniosek ustala sędzia-komisarz.
Na mieszkaniu jest hipoteka
Bank zaspokaja się w pierwszej kolejności z ceny sprzedaży, po potrąceniu kosztów. Niespłacona reszta kredytu trafia do planu spłaty jak każdy inny dług.
Chcesz zachować mieszkanie
Możliwy jest układ z wierzycielami w toku upadłości. Zwołując na Twój wniosek zgromadzenie wierzycieli, sędzia-komisarz może wstrzymać sprzedaż mieszkania, w którym mieszkasz. Wniosek trzeba złożyć przed zakończeniem likwidacji majątku, a układ wymaga realnej propozycji spłaty i Twojej zgody.
Jak upadłość wpływa na małżonka?
- Wspólność majątkowa
- Z dniem ogłoszenia upadłości powstaje rozdzielność majątkowa, a cały majątek wspólny wchodzi do masy upadłości. Małżonek może zgłosić syndykowi swoją należność z tytułu udziału w tym majątku.
- Świeża rozdzielność
- Rozdzielność ustanowiona przez sąd lub powstała przez rozwód w ciągu roku przed wnioskiem jest wobec masy upadłości bezskuteczna, chyba że pozew złożono co najmniej 2 lata przed wnioskiem.
- Długi osobiste
- Małżonek nie odpowiada za Twoje osobiste długi, chyba że sam jest dłużnikiem, np. jako współkredytobiorca.
Co zostaje do Twojej dyspozycji?
Poza masą upadłości
- rzeczy wyłączone od egzekucji komorniczej, np. podstawowe wyposażenie domu, ubrania, przedmioty niezbędne do pracy,
- wynagrodzenie w części wolnej od zajęcia,
- łącznie z tym wynagrodzeniem dochód do wysokości 150% kryterium dochodowego z pomocy społecznej na Ciebie i każdą osobę na Twoim utrzymaniu,
- świadczenia, które nie podlegają egzekucji, np. świadczenie wychowawcze 800 plus.
Darowizny przed upadłością
Jeśli w ciągu roku przed wnioskiem darowałeś komuś majątek, np. mieszkanie dzieciom, albo sprzedałeś go rażąco poniżej wartości, taka czynność jest wobec masy upadłości bezskuteczna. Syndyk może ten majątek odzyskać.
Jakie obowiązki ma upadły?
- Pełna szczerość we wniosku. Nieprawdziwe lub niepełne dane, np. zatajony majątek, prowadzą do umorzenia postępowania, chyba że uchybienie jest nieistotne.
- Współpraca z syndykiem. Trzeba wskazać i wydać syndykowi cały majątek oraz dokumenty.
- Sprawozdania. W czasie planu spłaty co roku, do końca kwietnia, składasz sądowi sprawozdanie z dochodów, wpłat i nabytego majątku.
- Ostrożność z majątkiem. Bez zgody sądu nie wolno dokonywać czynności, które pogorszyłyby zdolność do wykonania planu.
Jeśli w trakcie planu spłaty Twoja sytuacja się pogorszy, sąd na Twój wniosek może zmienić plan i przedłużyć go maksymalnie o 18 miesięcy. Gdy jednak upadły nie wykonuje planu, sąd co do zasady go uchyla i długi nie zostają umorzone.
Kiedy upadłość konsumencka ma sens?
Warto ją rozważyć
- Typowe sytuacje
- Długi wielokrotnie przekraczają Twój majątek i dochody, egzekucja trwa latami bez efektu, a nowe zobowiązania zaciągasz tylko po to, by spłacać stare.
Najpierw sprawdź inne drogi
- Typowe sytuacje
- Masz mieszkanie, które chcesz zachować, a dług da się rozłożyć na raty. Bliscy poręczyli Twoje kredyty. Długi to głównie alimenty lub grzywny, których upadłość nie umorzy.
Jeśli dopiero dostałeś pismo z sądu w sprawie długu, sprawdź najpierw, czy nie warto się bronić. Termin na sprzeciw od nakazu zapłaty wynosi tylko 2 tygodnie, a przedawniony lub zawyżony dług można skutecznie zakwestionować. Inne drogi wyjścia z długów, zanim zdecydujesz się na upadłość, opisuję w poradniku oddłużanie - jak legalnie wyjść z długów.
Kiedy warto skorzystać z pomocy adwokata?
Przede wszystkim przed złożeniem wniosku: gdy masz mieszkanie, wspólny majątek z małżonkiem, poręczycieli albo dokonywałeś w ostatnim roku darowizn czy sprzedaży. Wtedy od przygotowania sprawy zależy, co stanie się z Twoim majątkiem i czy sąd umorzy długi. Pomagam ocenić, czy upadłość to właściwe rozwiązanie, przygotować wniosek z pełnym wykazem majątku i wierzycieli oraz reprezentuję klientów w toku postępowania. Więcej o tym, jak pracuję w takich sprawach, przeczytasz na stronie upadłość konsumencka Inowrocław.
Najczęstsze pytania
- oddłużanie - przedawnienie, ugoda, ochrona przed komornikiem
- sprzeciw od nakazu zapłaty - jak bronić się, gdy wierzyciel idzie do sądu
- odrzucenie spadku - jak nie dziedziczyć cudzych długów
- podział majątku małżonków - wpływ na majątek wspólny
Rozważasz upadłość konsumencką?
Kancelaria Adwokacka w Inowrocławiu pomaga przejść przez całą procedurę - od przygotowania wniosku, przez kontakt z syndykiem, po wykonanie planu spłaty. Bezpłatna wstępna ocena sytuacji.
