Czym jest majątek wspólny małżonków?
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność majątkowa (art. 31 k.r.o.) — o ile nie zawarli intercyzy. Do majątku wspólnego należy wszystko, co zostało nabyte w czasie trwania małżeństwa, w szczególności:
- wynagrodzenia za pracę i inne dochody obu małżonków,
- nieruchomości i ruchomości nabyte podczas małżeństwa,
- środki zgromadzone na rachunkach bankowych,
- akcje, udziały w spółkach,
- środki zgromadzone w OFE (w określonej części).
Co NIE wchodzi do majątku wspólnego?
Majątek osobisty każdego z małżonków obejmuje m.in.:
- przedmioty nabyte przed ślubem,
- darowizny i spadki (chyba że darczyńca/spadkodawca wyraźnie przeznaczył je dla obojga),
- odszkodowania za szkodę osobistą (np. za uszczerbek na zdrowiu),
- prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej (np. spółka cywilna),
- przedmioty osobistego użytku (ubrania, biżuteria — co do zasady).
Granica bywa nieostra — np. remont mieszkania należącego do jednego małżonka z funduszy wspólnych rodzi roszczenie o zwrot nakładów.
Trzy metody podziału majątku
Umowny podział (ugoda)
Małżonkowie sami ustalają, kto co dostaje. Przy nieruchomościach wymagana jest forma aktu notarialnego. To najszybsza i najtańsza metoda — nie wymaga angażowania sądu, pozwala na elastyczne rozwiązania.
Podział w ramach sprawy o rozwód
Możliwy, gdy podział nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu. W praktyce sądy rzadko na to wyrażają zgodę przy spornym majątku — częściej odsyłają do osobnego postępowania.
Sądowy podział majątku
Odrębna sprawa w sądzie rejonowym. Sąd może przyznać określone składniki jednej stronie (z obowiązkiem spłaty), zarządzić podział fizyczny lub sprzedaż licytacyjną. Postępowanie może trwać od kilku miesięcy do kilku lat.
Czy podział zawsze musi być po połowie?
Co do zasady udziały małżonków w majątku wspólnym są równe — każde dostaje połowę. Jednak każdy z małżonków może żądać nierównego podziału (art. 43 §2 k.r.o.), jeśli wykaże:
- że drugi małżonek w sposób rażący lub uporczywy nie przyczyniał się do powstania majątku wspólnego w stosunku do swoich możliwości,
- oraz że przemawia za tym interes rodziny lub dobro małoletnich dzieci.
Sądy podchodzą do nierównego podziału ostrożnie. Sam fakt, że jeden małżonek zarabiał więcej, nie wystarczy — liczy się całokształt wkładu w budowanie majątku, w tym praca w domu i opieka nad dziećmi.
Wspólne mieszkanie — trzy scenariusze
Mieszkanie jest zazwyczaj największym i najbardziej spornym składnikiem majątku. Możliwe rozwiązania:
- Jeden przejmuje mieszkanie i spłaca drugiego — najczęstsze i najwygodniejsze rozwiązanie, wymaga możliwości finansowych przejmującego (często refinansowanie kredytu).
- Sprzedaż i podział środków — neutralne rozwiązanie, wymaga zgody obu stron lub nakazu sądu.
- Licytacja komornicza — ostateczność przy braku porozumienia; ceny osiągane na licytacjach są zazwyczaj niższe od rynkowych.
Co ze wspólnym kredytem hipotecznym?
To jedno z trudniejszych zagadnień. Podział majątku nie zwalnia z odpowiedzialności wobec banku — bank może dochodzić spłaty od obojga kredytobiorców. Możliwe rozwiązania:
- Refinansowanie kredytu — jeden małżonek przejmuje kredyt na siebie, bank usuwa drugiego z umowy (wymaga zdolności kredytowej),
- Sprzedaż nieruchomości i spłata kredytu z ceny,
- Kontynuacja wspólnej spłaty — ryzykowne ze względów praktycznych.
Stoisz przed podziałem majątku?
Kancelaria Adwokacka w Inowrocławiu pomaga przeprowadzić podział majątku — od negocjacji ugody, przez postępowanie sądowe, po kwestie kredytowe i nieruchomościowe. Zadbaj o swoje interesy z pomocą adwokata.
Umów konsultację