Na czym polega zatrzymanie?
Zatrzymanie to krótkotrwałe pozbawienie wolności przez Policję lub inne organy ścigania, regulowane art. 244 i nast. Kodeksu postępowania karnego. Nie jest to jeszcze areszt — może trwać maksymalnie 48 godzin, po których organy muszą albo zwolnić zatrzymanego, albo wystąpić do sądu o zastosowanie tymczasowego aresztowania.
Zatrzymanie może nastąpić na podstawie nakazu lub „na gorącym uczynku" — gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że dana osoba popełniła przestępstwo i zachodzi obawa ucieczki, ukrycia się lub zacierania śladów.
Twoje prawa po zatrzymaniu — lista kontrolna
Policja jest ustawowo zobowiązana pouczyć Cię o prawach. Zapamiętaj je lub zapisz:
Prawo do milczenia
Masz prawo odmówić odpowiedzi na jakiekolwiek pytania. Możesz powiedzieć tylko: „Korzystam z prawa do milczenia do czasu kontaktu z adwokatem." Nic nie mówione bez adwokata nie może Ci zaszkodzić — ale każde powiedziane słowo może.
Prawo do adwokata
Masz prawo do kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym — bezzwłocznie po zatrzymaniu. Żądaj tego prawa natychmiast. Policja nie może odmówić Ci kontaktu z obrońcą, choć może chwilowo odsunąć termin widzenia jeśli jest to uzasadnione dobrem śledztwa (wyjątek rzadki).
Prawo do informowania bliskich
Masz prawo do poinformowania osoby najbliższej lub innej osoby wskazanej przez Ciebie o fakcie zatrzymania i miejscu przebywania — bez zbędnej zwłoki.
Prawo do tłumacza
Jeśli nie rozumiesz języka polskiego, masz prawo do bezpłatnej pomocy tłumacza przez cały czas trwania postępowania.
Prawo do informacji o zarzutach
Masz prawo wiedzieć, dlaczego zostałeś zatrzymany i jakie stawiają Ci zarzuty. Zażądaj pisemnego pouczenia o swoich prawach.
Prawo do skargi na zatrzymanie
Możesz złożyć do sądu zażalenie na zatrzymanie — sąd sprawdza legalność, zasadność i prawidłowość zatrzymania. Termin to 7 dni od zatrzymania lub zwolnienia.
Czego absolutnie nie robić po zatrzymaniu?
To błędy, które obserwuję w praktyce i które najtrudniej naprawić na późniejszym etapie:
- Nie składaj wyjaśnień bez adwokata. „Wyjaśnię wszystko, to nieporozumienie" — nawet prawdziwe słowa mogą zostać użyte przeciwko Tobie.
- Nie podpisuj żadnych protokołów, których wcześniej nie przeczytałeś i nie skonsultowałeś z adwokatem.
- Nie kłam. Fałszywe wyjaśnienia są przestępstwem i znacznie utrudniają obronę.
- Nie próbuj przekupić ani grozić funkcjonariuszom. To odrębne przestępstwa.
- Nie stawiaj czynnego oporu — nawet przy bezprawnym zatrzymaniu. Opór fizyczny jest osobnym czynem zabronionym.
Adwokat z urzędu czy z wyboru?
Jeśli nie stać Cię na adwokata, możesz wnioskować o obrońcę z urzędu. Zostanie wyznaczony przez sąd i jest bezpłatny (choć w razie wyroku skazującego koszty mogą być zasądzone od skazanego).
Jednak gdy sytuacja jest poważna — szczególnie przy zatrzymaniu z perspektywą aresztu tymczasowego — zalecam skorzystanie z adwokata z wyboru. Możesz wyznaczyć go sam lub wyznaczy go za Ciebie osoba bliska. Adwokat wyznaczony przez rodzinę może wziąć Twoją sprawę jeszcze przed przesłuchaniem.
Co dzieje się po 48 godzinach?
Po upływie 48 godzin od zatrzymania prokuratura musi podjąć jedną z decyzji:
- Zwolnienie zatrzymanego — gdy brak podstaw do dalszego zatrzymania,
- Przedstawienie zarzutów i zwolnienie — z obowiązkiem stawiania się na wezwania,
- Wniosek do sądu o tymczasowe aresztowanie — sąd ma kolejne 24 godziny na decyzję.
Tymczasowe aresztowanie stosuje się tylko wyjątkowo i wymaga szczegółowego uzasadnienia. Adwokat może aktywnie kwestionować podstawy aresztu na posiedzeniu sądu.
Jak działa obrona po zatrzymaniu?
Moja rola jako adwokata w pierwszej fazie postępowania to:
- natychmiastowy kontakt z zatrzymanym i udział w przesłuchaniu,
- analiza podstaw zatrzymania i ewentualne zażalenie,
- kontestowanie wniosku o tymczasowe aresztowanie,
- zabezpieczenie dowodów i zebranie alibi,
- bieżące informowanie rodziny o stanie postępowania.
Zostałeś zatrzymany lub Twój bliski jest w areszcie?
Czas ma kluczowe znaczenie. Kancelaria Adwokacka w Inowrocławiu udziela pomocy prawnej w sprawach karnych na terenie Kujaw i Wielkopolski. Zadzwoń — działamy niezwłocznie. Jako prawnik Inowrocław specjalizujący się w prawie karnym — adwokat karny pomagam od pierwszych godzin zatrzymania.